Τα σχόλια  του σπουδαίου  συγγραφέα Παναγιώτη Χατζημωυσιάδη για το βιβλίο «Ψευδάνθρακας και άλλες ιστορίες»

Χατζημωυσιάδης Παναγιώτης

Απ' τις ιδιωτικές σιωπές και τις δημόσιες αμαρτίες τούτα τα διηγήματα. Είκοσι οχτώ στον αριθμό, ξύνουν πληγές, θωπεύουν οδύνες για να απεικονίσουν από κοινού μια κοινωνία σε διαρκή κρίση, ένα εγώ σε απόλυτη σύγχυση, ένα εμείς σε οριστική διάλυση. Αφηγηματική ωριμότητα, ποιητικές διαφυγές, γλωσσική άνεση και ανθρωπιστική ματιά λειαίνουν τις γωνίες μιας ρεαλιστικής γραφής που καταφέρνει να διατηρεί τη λυρική διάθεσή της ακόμη και μέσα στον πιο σκληρό της νατουραλισμό. Το απόλαυσα, σελίδα τη σελίδα, διήγημα το διήγημα.

Ευγενία Μακαριάδη, Ψευδάνθρακας και άλλες ιστορίες, εκδ. Βακχικόν, 2019.

Top of Form

Bottom of Form

Ψευδάνθρακας - κριτική

https://tvxs.gr/news/biblio/

16:32 | 16 Οκτ. 2019

Αθηνά Μαλαπάνη

Το νέο βιβλίο της Ευγενίας Μακαριάδη, «Ψευδάνθρακας και άλλες ιστορίες», από τις εκδόσεις Βακχικόν αποτελεί μια συλλογή διηγημάτων με εξαιρετικό ενδιαφέρον. Αυτοτελείς ιστορίες μεταφέρουν διαφορετικά μηνύματα η κάθε μία μέσα από τη μοναδικότητά τους και την ποικιλομορφία των ηρώων τους. Έτσι, κάθε αναγνώστης έχει πολλά που μπορεί να μάθει και ακόμη περισσότερα, για τα οποία μπορεί να προβληματιστεί.

Οι αφηγηματικές τεχνικές της Μακαριάδη είναι εξαιρετικές, γεγονός που αποδεικνύει ότι είναι μια έμπειρη συγγραφέας και μάλιστα, με βραβεύσεις. Το πρώτο διήγημα της συλλογής της, «Αρωματικά σαπούνια», αποτελεί ένα σύνολο μπονσάι ιστοριών που μέσα από την πυκνότητα της γραφής τους  παρουσιάζουν τον εσωτερικό κόσμο των ηρώων της μέσα από ένα και μόνο περιστατικό.

 Στα περισσότερα διηγήματα, η συγγραφέας έχει επιλέξει την πρωτοπρόσωπη αφήγηση, με απόρροια να υπάρχει ένα προσωπικός και εξομολογητικός τόνος στο ύφος των κειμένων. Με αυτόν τον τρόπο αφήγησης μάλιστα, προβάλλεται το σύνολο της ζωής των ηρώων (αφηγηματικό παρόν – παρελθόν και ίσως, προβλέπονται και κάποια μελλοντικά στοιχεία) και ο αναγνώστης αποκτά μια σφαιρική αντίληψη για την προσωπικότητα του κάθε ήρωα.

Η συγγραφέας ξέρει και χειρίζεται με δεξιοτεχνία και τον αφηγηματικό χρόνο, όπως προαναφέρθηκε. Χάρη σε αυτήν την τεχνική, γίνονται αναδρομές στο παρελθόν των ηρώων και προβάλλονται εικόνες μιας παλαιότερης εποχής με τις δικές της συνήθειες, ήθη και έθιμα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το διήγημα «Από της συκιάς το γάλα» και τα «Δερμάτινα», αλλά και η «Υπογλυκαιμία», στην οποία προβάλλονται και κομμάτια της ελληνικής ιστορίας από την περίοδο του εμφυλίου. Εικόνες όμως και από τη σύγχρονη ζωή, τη σημερινή Αθήνα, τις αδυσώπητες συνθήκες στο νυχτερινό κέντρο της πόλης και το απρόσωπο στοιχείο που κυριαρχεί προβάλλονται μέσα από άλλες ιστορίες του βιβλίου, όπως «Τα δέκα σκαλοπάτια» και τα «Ρευστά Σχήματα». Καταλυτικός είναι και ο ρόλος της μνήμης, όπως μαρτυρείται στο διήγημα «Τα Αμίλητα», καθώς ο αφηγητής χρησιμοποιεί τη μνήμη του για να συνθέσει τις παρελθοντικές του εμπειρίες και να γράψει. Άλλωστε, η ανάμνηση και η μνήμη διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην έμπνευση του επίδοξου συγγραφέα και στη λογοτεχνική δημιουργία.

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι και οι δύσκολες ανθρώπινες σχέσεις διαγράφονται μέσα από -σχεδόν όλες- τις ιστορίες της συλλογής. Ενδεικτικά το διήγημα «Ψευδάνθρακας», από την οποία πήρε και όλη η συλλογή τον τίτλο της, αποδεικνύει ότι οι ισχυροί δεσμοί ανάμεσα στο αντρόγυνο μπορεί να θεραπεύσει -κυριολεκτικά και μεταφορικά- τον άλλον. Προβάλλεται ότι η γυναίκα μπορεί να εμψυχώσει και να ενθαρρύνει τον άντρα ακόμη και μέσα σε μεγάλες δυσκολίες, απλώς με μία αγκαλιά, με μια απλή εκδήλωση αγάπης (Στην αγκαλιά της ξαναβρήκε το ανάστημά του).

Αξίζει να διαβάσετε αυτή τη συλλογή λοιπόν, γιατί μέσα από μικρές ιστορίες μπορείτε να αντλήσετε σημαντικά μηνύματα, να αφουγκραστείτε τον εσωτερικό κόσμο των ηρώων, αλλά και τον δικό σας, να δείτε εικόνες της παλαιάς, αλλά και της σημερινής εποχής να ξετυλίγονται μπροστά σας, να βιώσετε έντονα συναισθήματα… Και όλα αυτά μέσα σε μικρή έκταση και πυκνή γραφή, γεγονός που μαρτυρά -και απαιτεί- μια αξιοσημείωτη συγγραφικής δεξιοτεχνία που η Ευγενία Μακαριάδη ξέρει να έχει και να προβάλει.

Καλή ανάγνωση!

Ο γύρος του θανάτου

            Ο γύρος του θανάτου

               του Θωμά Κοροβίνη

                  εκδόσεις ΑΓΡΑ

Ο Θωμάς Κοροβίνης, γεννήθηκε στην Νέα Μηχανιώνατο 1953. Είναι συγγραφέας, φιλόλογος (στη Μέση Εκπαίδευση), συνθέτης, στιχουργός και ερμηνευτής λαϊκών τραγουδιών. Έζησε για οχτώ χρόνια στην Κωνσταντινούπολη. Εδώ και χρόνια ερευνά πτυχές του ελληνικού και του τουρκικού λαϊκού πολιτισμού, καθώς και τις σχέσεις μεταξύ τους. Συνεργάζεται με διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά. Έγραψε τα βιβλία: Τουρκικές παροιμίες, Κανάλ ντ' Αμούρ. Τα πρόσωπα της Σωτηρίας Μπέλλου, Φαχισέ Τσίκα, Σκανδαλιστικές και βωμολοχικές ελληνικές παροιμίες, Κωνσταντινούπολη - Λογοτεχνική ανθολογία: Τούρκοι ποιητές υμνούν την Κωνσταντινούπολη, Ο Μάρκος στο χαρέμι, κ.ά..      Δισκογραφία: Από έβενο κι αχάτη, Φουζουλή: Λεϊλά και Μετζνούν, Τακίμια, Το κελί. Συχνά παρουσιάζει συναυλίες με το δικό του ρεπερτόριο ή με θέματα του ρεμπέτικου και του λαϊκού τραγουδιού.

Το θέμα του βιβλίου είναι η αληθινή ιστορία του Αριστείδη Παγκρατίδη, ο οποίος συλλαμβάνεται στα είκοσι τρία του χρόνια, ως κατά συρροήν δολοφόνος νεαρών γυναικών και ζευγαριών στο Δάσος του Σέιχ Σου, στη Θεσσαλονίκη. Καταδικάζεται σε θάνατο και εκτελείται τον Φεβρουάριο του ’68, σε ηλικία είκοσι οκτώ χρόνων. Λίγο πριν το παράγγελμα «Σκοπεύσατε Πυρ», είπε: Παιδιά σας παρακαλώ, σκοπεύστε με καλά για να μην τυραννιέμαι και συγχρόνως φώναξε «Μανούλα μου, είμαι αθώος».

Στο πρώτο κεφάλαιο διαβάζουμε αποσπάσματα της δίκης. Στα υπόλοιπα κεφάλαια μέσα από τις μαρτυρίες φίλων, γνωστών και άλλων ανθρώπων του σιναφιού Αριστείδη Παγκρατίδη, παρακολουθούμε με έντονο ενδιαφέρον τη ζωή του.

Η κάθε μαρτυρία έχει ιδιότυπη φωνή και θυμίζει άνθρωπο χωρίς ηθικές αρχές, χωρίς εκπαίδευση οι περισσότεροι, με παρασιτική ζωή, φτωχής ή ταπεινής καταγωγής, αλλά και παρακρατικών και παραλήδων που εκμεταλλεύονται σεξουαλικά φτωχά παιδιά και νεαρούς, όπως τον Παγκρατίδη. Έχουμε μια τοιχογραφία της Θεσσαλονίκης, εποχής του ’60, γειτονιές, σπίτια, ήθη, ντοπιολαλιές που ποικίλουν κι ακόμα πολύ παραστατικές κοινωνικοπολιτικές συνθήκες.

Εποχή όπου η αυταρχικότητα της δικαστικής εξουσίας και μάλιστα μετά τη δολοφονία του Λαμπράκη, κάνει τον κόσμο να μην εμπιστεύεται τις αποφάσεις της. Απλώνεται παντού η φήμη ότι ο καταδικασθείς εις θάνατον Παγκρατίδης, είναι θύμα πλεκτάνης των αρχών, οι οποίες βρήκαν τον φτωχό αλητάκο για να εξευμενίσουν την ανικανότητά τους, στη σύλληψη του πραγματικού ενόχου. Και ακόμη περισσότερο όταν δεν βρήκαν πουθενά ίχνη του στα θύματα. Λέγεται μάλιστα ότι η δίκη δεν έγινε με δίκαιους όρους και ότι ηθελημένα καταδικάστηκε εφ’ όσον υπήρχε τότε η επιβολή των εξουσιαστών να φυλακίζουν και να καταδικάζουν, όποιον ζούσε έξω από τα νόμιμα και καθιερωμένα. Υπήρχε προσέτι διασκορπισμένη η κοινολόγηση ότι ο πραγματικός ένοχος  είναι γόνος επωνύμων και φυγαδεύτηκε.  

Έμπειρος ο συγγραφέας μας μεταφέρει ανάγλυφα και ενεστωτικά τα γεγονότα, τόσο που ο αναγνώστης δεν αφήνει το βιβλίο από τα χέρια του.

Ένα βιβλίο κραυγή στον αυταρχισμό, στην εκμετάλλευση, στον απολυταρχισμό, στον βασανιστικό θάνατο της καθημερινότητας φτωχών ανθρώπων για τον επιούσιο. Ένα μυθιστόρημα βασισμένο σε γεγονότα αληθινά, απάνθρωπα, βίαια, μισητά, βρόχος στο λαιμό ανθρωπιάς που φρίττει και παραδέρνεται μέχρι τις μέρες μας αδίκως.

..πόσες δεν τις πετάξανε στα σοκάκια, ξαναγυρίσανε στο πατρικό τους, δεν τις δέχτηκαν οι δικοί τους και γίνανε εξ ανάγκης πρόστυχες! Πόσες δεν τις έβαζε χέρι το αφεντικό κι εκείνες.. μούγκα! Κι η κυρά του σπιτιού να τα ξέρει όλα-σχεδόν μπροστά στα μάτια της γίνονταν τα αίσχη- και να κάνει το κορόιδο και να ξεσπάει απάνω στην υπηρέτρια, απ’ το άχτι της, απ’ τη ζήλια της, να την εκδικηθεί. Σε άλλες δεν δίνανε ούτε άδεια εξόδου. Δεν ήταν μόνο η ξακουσμένη Σπυριδούλα που τη σιδερώσανε τ’ αφεντικά. Πόσες άλλες Σπυριδούλες, δούλες-Σπυριδούλες σαν κι αυτήν….                  

…ήτανε λέει καθισμένος στο κελί του την  τελευταία νύχτα πριν τον εκτελέσουν και συλλογιόταν: «τον πατέρα μου τον έσφαξαν μπροστά μου. Κάποιος καπετάν Λεωνίδας. Δεν θέλω να θυμάμαι. Από τότε φοβάμαι το αί μα. και μια σταγόνα να δω, αναγουλιάζω και φεύγω. Τι θα μου κάνουν; Πώς θ’ αντικρύσω το δικό μου αίμα να τρέχει σαν ποτάμι;  Ή μήπως εκείνη την ώρα δεν καταλαβαίνεις τίποτα; Μπαμ και κάτω; Η ώρα είναι τέσσερις. Σε δυο ώρες… Χειμώνας είναι. Έξω σφυρίζει ο Βαρδάρης. Ποιος να ‘ναι ξάγρυπνος τέτοια ώρα; Τι ώρα έπλασε ο Θεός τον κόσμο; Οι νυχτοφύλακες, οι φαροφύλακες, οι σκοπιές στον στρατό, στο ναυτικό, στην αεροπορία. Στα σύνορα. Αυτοί που φυλάνε εργοστάσια, δικαστήρια, διοικητήρια. Οι νυχτερινοί στη δουλειά. Που κάνουνε βραδινή βάρδια. Οι φαροφύλακες. Αυτοί ξαγρυπνούν σαν και μένα τον μελλοθάνατο.

…έγινε, λέει, στο Γεντί Κουλέ ανάστα ο Κύριος, την ώρα που τον έπαιρναν. Εκεί δίπλα, λένε, έγινε η εκτέλεση του Αριστείδη, στο βορειοανατολικό τμήμα έξω απ’ τα κάστρα του Γεντί, κοντά στον υπαίθριο χώρο, εκεί που γίνονται σήμερα συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις, στο θεό σου, καρντάση μου. Αχ, δεν με είχε πει λέξη για τα πάθη του, καρντάση. Δεν μπορούσε να πάει άλλο αυτή η δουλειά. Η μοίρα μου το’ χει για. Το τυχερό μου είναι αχ καρντάση! Ποτέ δεν στέριωσα. Έφυγε, χάθηκε κάποια μέρα ο Αρίστος, κι ούτε τον ξανάδα από τότε. Άστραψε σαν κεραυνός, μ’ έκαψε κι ύστερα έσβησε. «Φαρμάκι και μαχαίρι, φαρμάκι κι μαχαίρι ενθύμιο μ’ αφήνεις». Τέτοια τραγούδια τραγουδούσα εκείνο τον καιρό. Κατά βάθος θρήνος ήτανε, τραγουδούσα βαλαντωμένη. Τον είχα αγαπήσει πραγματικά, τον είχα βαθιά πονέσει. Τον ήθελα πολύ καρντάση μου. Τον γύρεψα, έτρεξα σε μοιρατζούδες, μέχρι μια χαρτορίχτρα Μενιδιάτισσα φώναξα, παντρεμένη στα Κάστρα, να με ρίξει τα χαρτιά∙ άφαντος. Ας μην τον ξανάβλεπα, μα να ‘χε προστασία στη ζωή, να ‘βρισκε το παιδί έναν άνθρωπο να τον τραβήξει στον ίσιο δρόμο, ένα βήμα απ’ τον γκρεμό στεκόταν ο δύστυχος. Κάθε χρόνο, 17 Φλεβάρη, μέρα της εκτέλεσής του, τον ανάβω το κεράκι του. Και μ’ έρχονται στο νου τα τελευταία του λόγια τα φαρμακωμένα., καρντάση μου, κι η καρδιά μου σπαράζει, τι να σε πω. «Παιδιά σας παρακαλώ, σκοπεύστε με καλά για να μην τυραννιέμαι». Έπεσε ικέτης στους άντρες του αποσπάσματος. Αυτή ήταν η τελευταία παράκληση. Τι να σε πω! Παλικάρι μου! Θαρρείς και πήρε κάτι απ’ τη δουλειά του, ναι, από κει πήρε, αυτόν τον κυνηγούσε η ζωή, καρντάση μου, όπως κυνηγούσαν οι μοτοσυκλέτες τον κίνδυνο σ’ εκείνο τον τρελό το γύρο του θανάτου.- 

Παρουσίαση βιβλίου με τίτλο "Ψευδάνθρακας"

Ο χρήστης Ευγενία Μακαριάδη είναι με τους Panayota Dimopoulou και Εκδόσεις-Περιοδικό-Ράδιο Βακχικόν.

24 Σεπτεμβρίου στις 9:27 π.μ. · 

Καλημέρα!! Όλα πήγαν καλά!! ένα μεγάλο μα πολύ μεγάλο ευχαριστώ στις εκδόσεις Βακχικόν, όπως και στον Γιάννη Γορανίτη, Μαρία Μαραγκουδάκη, Αρετή Καράμπελα Παναγιώτα Δημοπούλου και σ' όλους εσάς που χαλαλίσατε το Κυριακάτικο βραδάκι σας στα γενέθλια του "Ψευδάνθρακα".

Ψευδάνθρακας

Ψευδάνθρακας και άλλες ιστορίες στο Polis art cafe

Οι εκδόσεις Βακχικόν σας προσκαλούν στην παρουσίαση της συλλογής διηγημάτων της Ευγενίας Μακαριάδη "Ψευδάνθρακας και άλλες ιστορίες", την Κυριακή 22 Σεπτεμβρίου 2019 στις 20.00 μ.μ., στο Polis art cafe (Πεσμαζόγλου 5 Αθήνα).

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι: Γιάννης Γορανίτης, δημοσιογράφος-συγγραφέας, Μαρία Μαραγκουδάκη,μαθηματικός-συγγραφέας, Αρετή Καράμπελα, φιλόλογος-συγγραφέας και Παναγιώτα Δημοπούλου, θεατρολόγος.